[Aminat]

Сообщение от Сэр с ЧИАССР

Множество раз в различных нас.пунктах я слышал это выражение..наприм.-Шег де аьллаг нис юьхьмаршлахь докх цо! Т.е. я это слово,трактовал- "наоборот".
Хотя для меня часть(окончание,или суффикс?)...ЛАХЬ совершенно не понятна.

Значит, абсолютно не знакома с таким говором. Суна "наоборот" бохуча маь1на, иштта бен ца хезна: нисса, б1останехьа х1ума дар.
И, следуя логике и правилам, хаттар а, муха?, аьлла, хила дезара, билгалдош и хилча. Но юьхьмаршлахь, в роли наоборот аьлча- как билгалдош м ца го суна и.

Скорее- меттиган латтам бу и (обстоятельство места). Стенгахь? мичахь?, бохуча хаттарна жоп луш, меттиг а гойтуш, хилча.
Масала: Стенгахь? бацалахь, хотталахь, дахкарлахь ...И: юьхьмаршлахь -по мне, из этого ряда)

Но, возможно, и говор- в роли билгалдош, (прилагательного) хьуна иштта хезна хилча.

[NORTHMAN]

Аминат, это не говор, а слово. Если про говор говорить, то как я ранее писал, помимо варианта Сэра я встречал и слышал: юхмачхьар, юхмачхьалг1, юхмачхьал, юхмаччахь. Говор хилла ца 1а иза моьга хаьттач, полноценный дош ду, которое используется в различных регионах/районах представителями самых разных тейпов.

[Aminat]

Сообщение от Paintball

это не говор, а слово.

Paint, т1аккха- м, муххале а, оно должно быть в одном из многих, существующих словарях наших:

1.Мациев А.Г. Нохчийн-оьрсийн дошам.
2.Карасаев А.Т., Мациев А.Г. Оьрсийн-нохчийн дошам.
3.Умархаджиев С.М., Ахматукаев А.А. Нохчийн-оьрсийн, оьрсийн-нохчийн математикин терминийн дошам.
4.Абдурашидов Э.Д. Нохчийн-оьрсийн, оьрсийн-нохчийн йуридически терминийн дошам.
5.Берсанов Р.У. Нохчийн-оьрсийн, оьрсийн-нохчийн адаман анатомин дошам.
6.Умархаджиев С.М., Асхабов Х.И., Бадаева А.С., Вагапов Ӏ.Д., Израилова Э.С., Султанов З.А., Астемиров А.В. Оьрсийн-нохчийн, нохчийн-оьрсийн компьютерийн лексикин дошам.
7.Д.Б. Нохчийн-оьрсийн дошам ("А. Мациевн (1961 ш.) "Нохчийн-оьрсийн дошам" юкъа ца яаханчу лексемех хӀоттийна йолу нохчийн меттан дескриптивни дошам").
8.Исмаилов А. Нохчийн-оьрсийн, оьрсийн-нохчийн дошам ("Дош" книги тӏера).
9.Аслаханов С-А.М. Оьрсийн-нохчийн спортивни терминийн а, дешнийн цхьаьнакхетарийн а дошам.
10.Даукаев А.А. Геологин-минералогин терминийн оьрсийн-нохчийн дошам.
11.Вагапов А.Д., Дадашев Р.Х. Оьрсийн-нохчийн физикин терминийн дошам.

Х1оршша- м, кхин а хила там бу, суна ца евзарш а...

У меня под руокй только 2 из них: А.Г. Мациев. Чеченско- русский, 1961 и А.Т. Карасаев А.Г. Мациев. Русско- чеченский ,1978. Еще pdf- Исмаилов Абу.
В них я сверила и все на юь, и шиворот- навыворот тоже. В них нет такого слова.
Вполне возможно, что в поздних можно найти. Кому не лень, пусть сверит). Интересно узнать его значение.И главное, что оно все же существует, как полноценный дош.

Керлa- керла юкъа дуьйлуш а, дохуш а ,лаьтташ а ма дай дешнаш. Но аша схьа дийцарехь, оно не из неологизмов. Архаизм юй- те и уже?)

ps: И да, хотя, ахь бохуча маь1ница дог1аш дацахь а, но просто подумалось, что приводимые тобой слова, созвучны с одним словом: моччаг1ал- скула, челюсть.

[Marty]

на нашей стороне, йуьхьмарш- черты лица, йуг1маччахь- наоборот, движение в обратном направлении и т.д.
йуг1а- обратно хилар кхеташ ду, ткъа маччахь х1уду-м ца хаа суна)

[NORTHMAN]

Аминат, нет, с челюстью не думаю что связано.
Марти права, корень в этом слове юх/йух — обратно.

[Marty]

б1остнехьа, Амината йаздина хилла.

[Aminat]

Возможно, суна цхьаъ ца хаьа, йа со т1аьхьа ца кхуьа...

[Райя]

Кхардар - это осуждение ?
Или у этого слова другой смысл.

[Сэр с ЧИАССР]

Кхардар-злопыхательство, злословие.
Осуждение- емалдар.

[Marty]

кхардар- злорадство, суна хетарехь..